Hakaret Suçu (TCK m.125): Unsurları, Cezası ve Yargıtay Kararları
Hakaret Suçu Nedir?
Hakaret, bir kimsenin onur, şeref ve saygınlığını zedeleyici söz veya davranışlarda bulunmak demektir. Günümüzde en çok tartışılan ceza suçlarından biridir. Sıradan bir tartışmada söylenen sözden, sosyal medya paylaşımlarına kadar geniş bir alanda gündeme gelir.
Kanun Maddesi (TCK m. 125)
Türk Ceza Kanunu m.125
“Bir kimseye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat eden veya sövmek suretiyle bir kimsenin onur, şeref ve saygınlığına saldıran kişi, üç aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır.
Mağdurun gıyabında hakaretin cezalandırılabilmesi için fiilin mağdur yokken en az üç kişiyle ihtilat ederek işlenmesi gerekir.
Hakaretin alenen işlenmesi hâlinde ceza altıda bir oranında artırılır.
Kamu görevlisine karşı görevinden dolayı işlenmişse ceza bir yıldan az olamaz.”
Hakaret Suçunun Unsurları
🔹 Somut Fiil İsnadı
“Sen hırsızsın, rüşvet aldın” gibi, bir kişiye suç veya utanç verici davranış isnat edilmesi.
🔹 Sövme
Küfür veya doğrudan aşağılayıcı sözlerle yapılan saldırılar.
🔹 Gıyapta Hakaret
- Mağdur yokken yapılır.
- Suç sayılması için en az üç kişiyle ihtilat şarttır.
- Yargıtay, bu unsur incelenmeden verilen mahkumiyetleri bozmuştur.
🔹 Aleniyet
- Sosyal medya, basın, kalabalık ortam gibi herkese açık yerlerde yapılırsa ceza artırılır.
🔹 Kamu Görevlisine Hakaret
- Görevinden dolayı kamu görevlisine hakaret edilirse ceza ağırlaşır.
- Alt sınır 1 yıl hapis cezasıdır.
🔹 Eleştiri – Beddua Ayrımı
- Sert eleştiri her zaman hakaret değildir.
- “Allah belanı versin” gibi beddualar, çoğu kez Yargıtay tarafından hakaret kapsamında değerlendirilmez.
Sosyal Medyada Hakaret
- X(Twitter), Facebook, İnstagram, WhatsApp gibi platformlarda yapılan küfür veya küçük düşürücü yorumlar da hakaret suçunu oluşturur.
- Ekran görüntüleri, yazışmalar ve paylaşımlar delil kabul edilir.
Hakaret Suçunda Şikâyet Süresi
- Hakaret suçu şikâyete tabidir.
- Mağdur, hakareti öğrendiği tarihten itibaren 6 ay içinde şikâyette bulunmalıdır.
- Bu süre geçerse dava hakkı düşer.
Hakaret Suçu ve Cezalar
- Temel ceza: 3 aydan 2 yıla kadar hapis veya adli para cezası.
- Alenen işlenirse: Ceza artırılır.
- Kamu görevlisine karşı işlenirse: Ceza en az 1 yıl hapis.
- Çoğu durumda ceza adli para cezasına çevrilebilir; fakat ağır veya tekrarlanan durumlarda hapis cezası gündeme gelir.
Uygulamada Sık Sorulan Senaryolar
- “Patronuma WhatsApp grubunda küfrettim, dava açılır mı?” → Evet, grup mesajları delil olur.
- “Bir tweeti retweet etmek hakaret mi?” → Evet, Yargıtay’a göre retweet de hakaretin yayılmasıdır.
- “Eşimle tartışırken ağır söz söyledim, şikâyet edebilir mi?” → Evet, aile içi sözler de şikâyete konu olabilir.
Pratik Tablo – Hakaret Sayılır mı?
Söylem / Davranış Hakaret mi? Açıklama “Hırsızsın, rüşvetçisin” ✔️ Hakaret Somut fiil isnadı
“Şerefsiz, namussuz” ✔️ Hakaret Küfür
“Allah belanı versin” ❌ Beddua Yargıtay çoğunlukla beddua sayıyor
“Liyakatsizsin” ❌ Eleştiri olabilir Bağlam önemlidir
Kamuya açık Facebook paylaşımı ✔️ Hakaret Aleniyet artırır
Gizli mesajda yalnızca 1 kişiye sövme ✔️ Hakaret Yüz yüze hakaret için yeterli
Mağdur yokken 2 kişiyle konuşma ❌ Suç değil Gıyapta hakaret için 3 kişi şartı
Pratik Öneriler
- Hakarete uğradığınızda: Mesaj kaydı, ekran görüntüsü, tanık gibi delilleri toplayın. 6 ay içinde şikâyet edin.
- Hakkınızda dava açıldığında: Sözün bağlamı, eleştiri niteliği ve ispat imkanı savunmada kullanılabilir.
- Sosyal medya kullanırken: Açık profilde yazılan her söz aleniyet unsurunu doğurur, cezanın ağırlaşmasına neden olur.
Sonuç
Hakaret suçu, günlük hayatın en sık karşılaşılan ceza davalarından biridir. Ancak her sert söz hakaret sayılmaz. Olayın bağlamı, aleniyet, gıyap unsuru ve kamu görevlisine yönelik olması gibi durumlar cezayı değiştirebilir. Delillerin doğru toplanması ve sürecin uzman bir avukatla yürütülmesi hak kayıplarını önler.